داده‌اند در كليساهاى خود ذبح كنند ، شواهدى ديگر از اين قبيل آورده . « 1 » و اين گفتار وى مبنى بر اين است كه بگوئيم اصولا اسلام عنايت بيشترى نسبت به نژاد عرب و اصلاح اين نژاد دارد ، هم چنان كه از ظاهر بعضى از روايات بر مىآيد كه خداى تعالى عرب را بر غير عرب از ساير امتها برگزيد ، و عرب كرامت و احترامى بيشتر نزد خدا دارد ، و از ساير اقوام محترمتر است ، و به خاطر همين روايات بوده كه عرب غير عرب را موالى خدمت كاران مىخواندند ، ولى نظريه المنار و آن روايات و آن نامگذاريها با ظاهر آيات قرآنى نمىسازد ، چگونه ممكن است اين انحصارطلبىهاى بى معنا را به قرآن نسبت داد با اينكه قرآن كريم فرموده : « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى ، وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَقَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّه أَتْقاكُمْ » « 2 » و از طرق امامان اهل البيت عليهم السلام احاديث بسيارى در بى اعتبارى اين گونه امتيازات وارد شده است . و اسلام در دعوت خود عرب را در جنبى و غير عرب را در جنب ديگر قرار نداده ، بلكه تفاوتى كه قائل شده بين اهل كتاب و مشركين است ، اهل كتاب را در طرفى قرار داده چه عرب باشد و چه غير عرب ، و مشركين را در طرفى ديگر قرار داده چه عرب و چه غير عرب ، و از مشركين هيچ روشى و پيشنهادى را نپذيرفته مگر قبول اسلام ، و ايمان به معارف آن به خلاف اهل كتاب كه آنان را بين « اسلام آوردن » و در « دين خود باقى ماندن » و « شرائط ذمه » و « دادن جزيه را پذيرفتن » مخير فرمود . تازه به فرض هم كه نظريه صاحب المنار در « تفاوت رفتار اسلام با عرب و غير عرب » را بپذيريم ، اين نظريه بيش از اين دلالت ندارد كه اسلام در حق اهل كتاب فى الجمله سهلانگارى كرده ، چون نظريه مذكور مبهم و بىزبان است ، و اما اينكه باعث شود كه ذبيحه اهل كتاب را در صورتى كه طبق طريقه و سنت خود ذبح كرده باشند حلال بداند ؟ كجاى اين نظريه بر چنين مطلبى دلالت دارد . و اما اينكه گفت بعضى از صحابه چنين و چنان فتوا داده‌اند جوابش اين است كه فتواى صحابه براى كسى حجيت ندارد . بنا بر اين از همه آنچه تا كنون گفته شد روشن گرديد كه نه آيه شريفه دلالت دارد بر

--> ( 1 ) تفسير المنار ج 6 ص 78 . ( 2 ) هان اى مردم ما شما را از يك انسان مرد و انسانى زن خلق كرديم ، و ما بوديم كه شما را گروه گروه و قبيله قبيله كرديم تا يكديگر را بشناسيد ، بدرستى كه از ميان همگى شما آن كسى نزد خدا محترمتر و گرامىتر است كه با تقواتر باشد . « سوره حجرات ، آيه 13 » .